Τρισδιάστατη εκτύπωση (3D printing) και Πνευματική Ιδιοκτησία

Κάθε νέα τεχνολογία πού έχει μεγάλο εύρος εφαρμογών, προκαλεί αναταράξεις στην κοινωνία.

Όταν τα αυτοκίνητα παραγκωνίσαν τα άλογα και τις άμαξες, οι άνθρωποι άρχισαν να γκρινιάζουν.

Όταν οι υπολογιστές παραγκώνισαν τις γραφομηχανές, οι άνθρωποι άρχισαν να γκρινιάζουν.

Για να μη πω για τα κινητά τηλέφωνα.

Τα παράπονα για κάθε μοντέρνα τεχνολογία άλλοτε είναι απλές διαμαρτυρίες, άλλοτε όμως είναι παρερμηνείες και άλλοτε υποκρύπτουν φόβο. Όπως για παράδειγμα στο παρελθόν, όταν οι εργαζόμενοι στην βιομηχανία ανησυχούσαν ότι τα ρομποτικά συστήματα θα τους πάρουν την δουλειά, και όντως η αυτοματοποιήση σήμαινε λιγότερες θέσεις εργασίες. Πολλές θέσεις εργασίας όμως, που χάθηκαν από τα αυτόματα κατσαβίδια, δεν εξαφανίστηκαν, αλλά μετατοπίστηκαν. Οι ίδιοι άνθρωποι που πρώτα, απλά έσφιγγαν βίδες σε μία γραμμή παραγωγής, εκπαιδεύτηκαν και έμαθαν να συντηρούν και να διαχειρίζονται τις μηχανές που πλέον έσφιγγαν τις ίδιες βίδες, και μάλιστα πληρωνόντουσαν και καλύτερα, λόγω εξειδίκευσης.

Το ίδιο ισχύει και για την τεχνολογία της τρισδιάστατης εκτύπωσης. Ενώ μπορεί να είναι δελεαστικό, να επικεντρωθούμε στα αρνητικά της αναπτυσσόμενης αυτής τεχνολογίας, αυτή η προσέγγιση μας βγάζει εκτός θέματος, εκτός κάδρου… όπως συνηθήσαμε να λέμε. Οι κύριες παράμετροι που πρέπει να έχουμε υπόψη μας, αναλογιζόμενοι το μέλλον της τεχνολογίας αυτής, είναι ο χρόνος και η ευκολία.

Ακόμα και να υποθέσουμε ότι ένας τρισδιάστατος εκτυπωτής εμφανίζεται εν μία νυκτί σε κάθε σπίτι του σύγχρονου κόσμου που διαθέτει υπολογιστή, δεν θα αλλάξουν και πολλά πράγματα.

Εκτός και αν αλλάξουν ξαφνικά τα πράγματα, η τρισδιάστατη εκτύπωση απαιτεί χρόνο. Και τα πιό μικρά, απλά αντικείμενα απαιτούν τουλάχιστον μία ώρα για να εκτυπωθούν. Πέραν του γεγονότος ότι οι τρισδιάστατοι εκτυπωτές «οικιακής» χρήσης είναι μικροί. Με διαστάσεις που φτάνουν μάξιμουμ τα 20χ15χ15 εκατοστά για τα εκτυπούμενα αντικείμενα, αυτόματα γίνεται κατανοητό ότι για να φτιάξεις π.χ. ένα ποδήλατο, απαιτείται πολύς χρόνος και πάρα πολύ συναρμολόγηση.

Βέβαια η τεχνολογία θα προχωρήσει ώστε να γίνει πιό γρήγορη, αλλά πιστεύω ότι είναι πολύ λογικό να συγκρίνουμε τους τρισδιάστατους εκτυπωτές με τους απλούς εκτυπωτές. Οι περισσότεροι άνθρωποι που έχουν υπολογιστή, έχουν και έναν εκτυπωτή, συνήθως έγχρωμο και με δυνατότητα εκτύπωσης φωτογραφιών. Παρότι η ταχύτητα των inkjet εκτυπωτών είναι έτη φωτός μπροστά σε σχέση με τους παλιούς dot-matrix εκτυπωτές, το μέγεθος παρέμεινε το ίδιο. Υποψιάζομαι ότι το ίδιο θα γίνει και με τους τρισδιάστατους εκτυπωτές. Οι μεγάλοι βιομηχανικοί τρισδιάστατοι εκτυπωτές είναι πάρα πολύ ακριβοί για τον μέσο άνθρωπο, και πολύ πιό ογκώδεις και «βιομηχανικοί» από ότι μπορούν να διαχειριστούν και χρειάζονται.

Επίσης αυτό προϋποθέτει ότι, κάποιος θα φτιάξει και το αντίστοιχο πρόγραμμα «βιομηχανικής σχεδίασης» (CAD) που θα μπορεί να το μάθει και να το χρησιμοποιεί και ο απλός χρήστης. Βέβαια μπορεί κάποιος να βασιστεί σε προϋπάρχοντα αρχεία CAD για πράγματα όπως έλικες, ελατήρια, βίδες, αλλά πολλοί χρήστες θα θέλουν να δημιουργήσουν τα δικά τους προσωπικά αντικείμενα. Τα σχέδια για σύνθετα αντικείμενα, απαιτούν περισσότερο χρόνο και περισσότερη εκπαίδευση. Εκτός και αν τα κλέψεις…

Αυτό είναι ένα άλλο θέμα, για το οποίο μιλάνε πολλοί, τελευταία. Το Pirate Bay έχει ήδη προσθέσει ακόμα μία κατηγορία σε όλα αυτά που μπορεί κάποιος να μοιραστεί, την οποία ονομάζει physibles. Η λέξη βγαίνει από το physical (φυσικό) και το feasible (εφικτό) και αντιστοιχεί σε όλα εκείνα τα αρχεία τα οποία θα μπορούμε να μετατρέψουμε με τη βοήθεια ενός τρισδιάστατου εκτυπωτή σε πραγματικά αντικείμενα.

Η διαμάχη για την Πνευματική ιδιοκτησία, ούτε αρχίζει, ούτε τελειώνει με την τρισδιάστατη εκτύπωση.

Εκτός και αν ζείτε σε σπηλιά, σίγουρα θα έχετε ακούσει τον θόρυβο που αφορά τις περιβόητες συνθήκες PIPA και SOPA. Βέβαια, όσο ο κόσμος διαμαρτύρονταν για αυτές, μας ήρθε η ACTA από την πίσω πόρτα. Πίσω από αυτές τις προσπάθειες βρίσκονται ως γνωστόν, κολοσσιαίες επιχειρήσεις, που υπερχρεώνανε τον κόσμο πριν 10 χρόνια για την μουσική και τις ταινίες. Αυτό είναι άλλο ένα παράδειγμα, του παλαίμαχου πωλητή, που παλεύει ενάντια σε νέες στρατηγικές πωλήσεων και μάρκετινγκ.

Η Πνευματική Ιδιοκτησία όμως αφορά περισσότερο  πνευματικά αγαθά, παρά εικονικά και πρέπει να λειτουργεί διαφορετικά.

Ειδικά στον χώρο της βιομηχανίας της τρισδιάστατης εκτύπωσης, όπου οι κατασκευαστές – ιδιοκτήτες ανάλογων επιχειρήσεων, ανησυχούν έντονα και έχουν αρχίσει να το δείχνουν.

Ακόμα και αν κάποιος εκτυπώσει ένα αντίγραφο από ένα αντικείμενο της Α εταιρίας, στηριγμένο στα αρχεία CAD του συγκεκριμένου αντικειμένου, αν δεν εκτυπώσει και τα συγκεκριμένα σήματα και λογότυπα της εταιρίας Α, τότε η εταιρία Α, όσο και να «φυσάει και ξεφυσάει» δεν πρόκειται να πετύχει τίποτα. Και το θέμα θα γίνει ακόμα πιο ομιχλώδες, αν ο χρήστης συνδυάσει το σχέδιο του συγκεκριμένου αντικειμένου της εταιρίας Α, με άλλα διακοσμητικά στοιχεία, ίσως της εταιρίας Β.

Ωστόσο, ενώ μπορεί κάποιος να τυπώσει ένα τρισδιάστατο αντικείμενο, αν υπολογίσει τον χρόνο που απαιτείται, συν το κόστος των υλικών, συν την φασαρία να συναρμολογήσει 20 ή 30 ή και περισσότερα εξαρτήματα μικρού μεγέθους, για ποιο λόγο να το κάνει;

Κάποιοι ίσως το κάνουν για την πρόκληση, αλλά οι περισσότεροι θα προτιμήσουν να πάνε στο πλησιέστερο κατάστημα και να το προμηθευτούν έτοιμο.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι οι εταιρίες από το χώρο της βιομηχανίας της τρισδιάστατης εκτύπωσης, θα πολεμήσουν αυτή την νέα τάση πειρατείας (όπως αυτές πιστεύουν), προσπαθώντας να δημιουργήσουν νέα στάνταρντ για πατέντες και πνευματικά δικαιώματα.

Αλλά ούτε αυτό πιστεύω ότι θα λειτουργήσει. Η κοινή γνώμη έχει την τάση να υποστηρίζει την δημιουργική ελευθερία του ατόμου και η νομοθεσία στην Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ραγδαίες αλλαγές.

Η λύση δεν είναι και δεν μπορεί να είναι, περισσότερη νομοθεσία. Οι κατασκευαστές θα πρέπει να διδαχθούν από αυτό που συνέβη στην βιομηχανία της διασκέδασης. Κάθε προσπάθεια να κόψουν το κεφάλι από το τέρας της πειρατείας οδηγεί στην δημιουργία τριών νέων κεφαλιών του τέρατος. Η καλύτερη λύση, είναι η συμμόρφωση στις επιταγές της αγοράς. Αρκεί να δει κανείς προς την iTunes, για να παρατηρήσει ότι όταν ένα προϊόν διατίθεται σε λογική – προσιτή τιμή, σε βολική συσκευασία, οι καταναλωτές θα προτιμήσουν την νόμιμη οδό για να το προμηθευτούν.

Advertisements